هاست چیست و اطلاعات سایت کجا نگهداری می‌شود؟
پاسخ کوتاه: هاست فضای همیشه‌متصل به اینترنت برای نگهداری فایل‌ها و اطلاعات سایت است. تصاویر، متن‌ها، کدها، محصولات و بخشی از اطلاعات فروشگاه روی این فضا قرار می‌گیرند تا کاربران بتوانند در ساعت‌های مختلف سایت را باز کنند.
در این راهنما می‌خوانید:هاست چیست؟ مثال ساده خانه و مغازه
دامنه را مانند آدرس یک مغازه و هاست را مانند فضای خود مغازه در نظر بگیرید. تابلو و آدرس به مشتری می‌گویند کجا برود، اما کالا، قفسه و صندوق باید در یک فضای واقعی قرار داشته باشند. در سایت نیز متن، تصویر، برنامه و اطلاعات به فضایی نیاز دارند که از طریق اینترنت قابل دسترسی باشد.
واژه هاست در فارسی معمولاً به «فضای میزبانی وب» اشاره می‌کند. این فضا روی یک سرور ارائه می‌شود. سرور کامپیوتری است که برای پاسخ‌گویی پیوسته به درخواست کاربران و اجرای خدمات شبکه آماده شده است. لازم نیست هر صاحب فروشگاه یک سرور فیزیکی بخرد؛ شرکت‌های میزبانی منابع سرور را به شکل سرویس ارائه می‌کنند.
اگر مفهوم آدرس هنوز روشن نیست، راهنمای دامنه چیست را بخوانید. مقاله تفاوت دامنه و هاست نیز این دو را کنار هم مقایسه می‌کند.
وقتی کاربر سایت را باز می‌کند چه اتفاقی می‌افتد؟
کاربر آدرس سایت را وارد می‌کند یا روی یک لینک می‌زند. مرورگر از طریق اینترنت به سرویس مرتبط با دامنه می‌رسد و اطلاعات لازم صفحه را درخواست می‌کند. سرور فایل‌ها یا نتیجه پردازش را می‌فرستد و مرورگر آن را به شکل صفحه قابل مشاهده نمایش می‌دهد.
این فرایند ممکن است در چند لحظه انجام شود، اما سرعت آن به عوامل مختلفی وابسته است: کیفیت سرویس میزبانی، اندازه تصاویر، شیوه برنامه‌نویسی، تعداد کاربران هم‌زمان، فاصله شبکه و وضعیت اینترنت کاربر. بنابراین هر کندی الزاماً فقط از هاست نیست، هرچند هاست ضعیف می‌تواند یکی از علت‌ها باشد.
عبارت «همیشه‌متصل» نیز به معنی تضمین صددرصدی بدون هیچ قطعی نیست. تجهیزات، شبکه یا نرم‌افزار ممکن است دچار اختلال شوند. سرویس حرفه‌ای باید درباره سطح دسترس‌پذیری، پشتیبانی و شیوه رسیدگی به اختلال توضیح روشن داشته باشد.
چه چیزهایی روی هاست نگهداری می‌شود؟
محتوای دقیق به نوع سایت بستگی دارد، اما معمولاً بخش‌هایی از موارد زیر روی فضای میزبانی قرار می‌گیرند:
- کدها و فایل‌های لازم برای نمایش و عملکرد سایت؛
- تصاویر محصولات، بنرها و فایل‌های بارگذاری‌شده؛
- متن صفحه‌ها و مقاله‌ها؛
- اطلاعات محصولات، دسته‌بندی‌ها و تنظیمات؛
- پایگاه داده شامل اطلاعات ساختاریافته سایت؛
- گزارش‌های فنی و فایل‌های موقت موردنیاز سامانه.
اطلاعات حساس باید با دسترسی محدود، تنظیمات امن و روش پشتیبان‌گیری مناسب نگهداری شوند. داشتن گواهی HTTPS به‌تنهایی جای امنیت سرور، رمز قوی، به‌روزرسانی و کنترل دسترسی را نمی‌گیرد.
آیا می‌توان سایت را روی کامپیوتر شخصی نگه داشت؟
از نظر فنی راه‌اندازی سرور روی یک کامپیوتر ممکن است، اما برای یک کسب‌وکار معمولی انتخاب ساده و قابل‌اعتمادی نیست. برق، اینترنت پایدار، امنیت، آدرس شبکه، نگهداری سخت‌افزار و پاسخ‌گویی شبانه‌روزی نیاز به مدیریت تخصصی دارند. به همین دلیل بیشتر سایت‌ها از خدمات میزبانی یا زیرساخت ابری استفاده می‌کنند.
فایل‌های طراحی سایت ممکن است روی لپ‌تاپ طراح هم وجود داشته باشند، اما نسخه‌ای که مردم در اینترنت می‌بینند باید روی زیرساخت قابل دسترس منتشر شده باشد.
برای انتخاب هاست چه چیزهایی مهم است؟
فقط عدد فضای ذخیره‌سازی را مقایسه نکنید. یک فروشگاه اینترنتی به پایداری، امنیت و پشتیبانی نیاز دارد. این پرسش‌ها برای شروع مفیدند:
- سازگاری: سرویس با نرم‌افزار و فناوری سایت سازگار است؟
- سرعت و منابع: برای تعداد محصول، تصویر و بازدید احتمالی کافی است؟
- پشتیبان‌گیری: نسخه پشتیبان با چه فاصله‌ای تهیه می‌شود و بازیابی آن چگونه است؟
- پشتیبانی: در زمان اختلال از چه مسیری می‌توان پیگیری کرد؟
- امنیت: به‌روزرسانی، کنترل دسترسی و پایش فنی چگونه انجام می‌شود؟
- امکان رشد: اگر محصولات یا بازدید بیشتر شد، ارتقای سرویس ممکن است؟
- محدودیت‌ها: حجم، ترافیک، تعداد فایل، ایمیل یا پایگاه داده چه محدودیتی دارد؟
عبارت‌هایی مانند «نامحدود» را دقیق بخوانید. در خدمات میزبانی معمولاً سیاست مصرف منصفانه یا محدودیت‌های فنی دیگری وجود دارد. مهم این است که ظرفیت واقعی با نیاز سایت تناسب داشته باشد.
فضا و ترافیک هاست یعنی چه؟
فضا مقدار داده‌ای است که می‌توانید نگهداری کنید؛ مثلاً تصاویر و فایل‌های سایت. ترافیک یا پهنای باند مصرفی به حجم داده‌ای مربوط است که هنگام بازدید کاربران منتقل می‌شود. تصاویر بسیار سنگین هم فضای بیشتری می‌گیرند و هم باعث انتقال داده و بارگذاری کندتر می‌شوند.
بزرگ‌بودن اعداد همیشه به معنی تجربه بهتر نیست. سایتی با تصاویر بهینه و ساختار مناسب ممکن است با منابع معقول عملکرد بهتری از سایتی شلوغ روی سرویس بزرگ‌تر داشته باشد.
تمدید، نسخه پشتیبان و مسئولیت هاست
هاست معمولاً برای یک دوره زمانی خریداری یا در قالب اشتراک سرویس استفاده می‌شود. اگر سرویس تمدید نشود، سایت ممکن است از دسترس خارج شود و پس از مدتی داده‌ها نیز طبق قرارداد سرویس‌دهنده حذف شوند. تاریخ تمدید، مسئول پرداخت و شیوه اطلاع‌رسانی باید از ابتدا روشن باشد.
نسخه پشتیبان یک کپی جداگانه از داده‌هاست که در زمان خطا، حذف ناخواسته یا خرابی به بازیابی کمک می‌کند. وجود کلمه «بکاپ» در تبلیغ کافی نیست؛ باید بدانید چه چیزهایی، چند وقت یک‌بار، در کجا و تا چه مدتی نگهداری می‌شوند و چه کسی امکان بازیابی دارد.
اگر فروشگاه‌ساز یا شرکت طراح میزبانی را هم ارائه می‌دهد، درباره موارد داخل هزینه، محدودیت فضا، تمدید، انتقال اطلاعات و پایان همکاری سؤال کنید. پاسخ این موارد باید مکتوب و قابل مراجعه باشد.
پرسش‌های متداول درباره هاست
آیا هر سایت حتماً به هاست نیاز دارد؟
اطلاعات هر سایت باید روی نوعی زیرساخت میزبانی در دسترس باشد. شکل این زیرساخت ممکن است هاست اشتراکی، سرور، سرویس ابری یا بخشی از یک فروشگاه‌ساز باشد.
آیا هاست همان دامنه است؟
خیر. دامنه آدرس قابل‌خواندن سایت است و هاست محل نگهداری و اجرای اطلاعات سایت. این دو به هم متصل می‌شوند، اما یک چیز نیستند.
اگر هاست تمدید نشود چه اتفاقی می‌افتد؟
سایت ممکن است از دسترس خارج شود. نگهداری یا حذف داده‌ها به قرارداد سرویس‌دهنده بستگی دارد، بنابراین نباید بازیابی همیشگی اطلاعات را بدون مدرک فرض کرد.
آیا هاست گران‌تر همیشه بهتر است؟
نه لزوماً. سرویس باید با فناوری، تعداد بازدید، حجم محتوا و سطح پشتیبانی موردنیاز هماهنگ باشد. منابع بسیار بیشتر از نیاز هم ممکن است هزینه بی‌استفاده ایجاد کند.
آیا بکاپ هاست کافی است؟
باید جزئیات آن بررسی شود. فاصله تهیه نسخه‌ها، مدت نگهداری، محل ذخیره و روش بازیابی مهم‌اند. برای اطلاعات حیاتی، داشتن نسخه مستقل نیز تصمیم محتاطانه‌ای است.
حالا دامنه و هاست را کنار هم ببینید
برای جمع‌بندی تفاوت‌ها و دیدن اینکه نبود هرکدام چه اثری دارد، راهنمای تفاوت دامنه و هاست را بخوانید. برای تصویر کامل‌تر نیز مقاله سایت چیست را ببینید.